Grupa wsparcia After Care jest przestrzenią dedykowaną osobom, które zakończyły terapię uzależnienia od substancji psychoaktywnych w oddziale dziennym Stowarzyszenia KARAN” w Kaliszu, jak również wszystkim tym, którzy ukończyli terapię w innych placówkach, ale nadal chcą rozwijać swoją trzeźwość i pogłębiać samoświadomość. Grupa funkcjonuje od kilku lat.
Jej głównym celem jest utrzymanie abstynencji, zapobieganie nawrotom oraz wzmacnianie poczucia własnej skuteczności poprzez dalszą pracę nad sobą w atmosferze akceptacji, zrozumienia i wzajemnego wsparcia.
Okres po zakończeniu terapii podstawowej to czas szczególnego ryzyka. Osoba uzależniona, choć dysponuje już wiedzą i narzędziami nabytymi w procesie leczenia, nadal uczy się funkcjonowania w codzienności bez środka uzależniającego. Właśnie w tym momencie niezwykle istotne staje się kontynuowanie kontaktu terapeutycznego i grupowego.
Grupa After Care pełni kilka kluczowych funkcji:
Podtrzymuje motywację do trzeźwienia i pomaga w utrzymaniu nowego stylu życia.
Umożliwia wymianę doświadczeń pomiędzy osobami znajdującymi się na różnych etapach zdrowienia.
Pomaga rozpoznawać sygnały ostrzegawcze nawrotu, zanim dojdzie do sięgnięcia po substancję.
Wzmacnia relacje społeczne, które są ważnym czynnikiem chroniącym przed nawrotem.
Uczestnicy grupy uczą się rozumieć swoje emocje, korzystać ze wsparcia innych oraz rozwijać strategie radzenia sobie z trudnościami.Terapia na oddziale dziennym daje solidne podstawy – wiedzę o mechanizmach uzależnienia, narzędzia do pracy nad sobą, nowe spojrzenie na życie. Jednak prawdziwym sprawdzianem tych umiejętności jest codzienność. Właśnie wtedy pojawia się potrzeba dalszego wsparcia – rozmowy, refleksji, wymiany doświadczeń.
Grupa After Care pełni funkcję pomostu między terapią a życiem. Pomaga utrzymać motywację, rozpoznawać pierwsze sygnały ostrzegawcze nawrotu, a także uczy, jak radzić sobie z emocjami bez uciekania w stare schematy. To miejsce, gdzie można mówić otwarcie, bez ocen i lęku, że ktoś nie zrozumie.Ważnym elementem trzeźwienia jest zrozumienie zjawiska nawrotu jako kluczowego elementu utrzymywania trzeźwości. W ujęciu Allana Gordona i G. Alana Marlatta, nawrót nie jest jednorazowym wydarzeniem, lecz procesem, który rozwija się etapami i może rozpocząć się na długo przed ponownym użyciem substancji.
Według modelu Marlata, nawrót można podzielić na kilka faz:
1. Faza emocjonalnego nawrotu – pojawia się napięcie, niepokój, problemy ze snem, wycofanie, unikanie kontaktu z grupą i terapią.
2. Faza mentalnego nawrotu – nasilają się wspomnienia używania, idealizacja „starego życia”, wewnętrzny konflikt między pragnieniem abstynencji a pokusą użycia.
3. Faza fizycznego nawrotu – faktyczne sięgnięcie po substancję.
W tym modelu ważne jest pojęcie sytuacji wysokiego ryzyka – momentów, w których jednostka doświadcza silnego stresu, emocjonalnego dyskomfortu, frustracji lub pokusy. To, jak osoba zareaguje w takiej sytuacji, zależy od jej poczucia własnej skuteczności (self-efficacy) – przekonania, że potrafi utrzymać abstynencję mimo trudności.
Marlatt podkreśla, że nawrotu nie należy traktować jako porażki, lecz jako element procesu uczenia się. Każdy nawrót może być okazją do pogłębienia samoświadomości i identyfikacji mechanizmów, które do niego doprowadziły. Trzeźwienie to nie tylko abstynencja od substancji, ale również proces rozwoju osobistego, obejmujący zmianę sposobu myślenia, przeżywania emocji i budowania relacji.
Grupa After Care wspiera ten proces poprzez:
pracę nad realistycznym obrazem siebie i własnych ograniczeń,
rozwijanie umiejętności regulacji emocji,
kształtowanie nowych wzorców zachowań i reakcji,
wzmacnianie odpowiedzialności za własne decyzje i wybory.
Wspólne uczestnictwo w grupie pomaga utrwalać nowe, trzeźwe wartości i uczy, że droga zdrowienia jest procesem długotrwałym, wymagającym systematyczności, cierpliwości i otwartości na wsparcie. Grupa wsparcia After Care to ważne ogniwo w systemie pomocy osobom uzależnionym. Stanowi pomost między intensywną terapią a codziennym życiem w trzeźwości. Umożliwia dalszy rozwój, zapobieganie nawrotom oraz wzmacnianie kompetencji emocjonalnych i społecznych.
Grupa After Care daje uczestnikom szansę, by każdy dzień w trzeźwości był świadomym wyborem, wspieranym przez innych, którzy rozumieją, jak trudna, ale i satysfakcjonująca jest ta droga.
Opracowała:
Aneta Lis-Kotowska